Od redakcji: Niniejsza publikacja to wierne odtworzenie pracy magisterskiej pisanej pod kierunkiem  dra hab. Czesława Brzozy pracownika naukowego Uniwersytetu Jagielońskiego. Śródtytuły pogrubienia itp. pochodzą od redakcji.

1. WSTĘP

Pierwsze przejawy niezależnej działalności na terenie Bochni poprzedziły o kilka lat wybuch Solidarności.Pod koniec 1977 r. grupa uczniów klas trzecich z Liceum Ogólnokształcącego, licząca 5-6 osób, w skład której wchodzili m. in, Wojciech Modelski, Tadeusz Zatorski, Anna Piszczek, Jacek Borowiecki i Piotr Mężyk1 nawiązała kontakt, korzystając z pośrednictwa jawnie działającej komórki ROPCiO w Krakowie przy ul. Meiselsa, z działaczką Studenckiego Komitetu Solidarności - Małgorzatą Piątkiewicz. Dzięki jej pomocy udało się nawiązać dalsze kontakty z osobami mającymi dostęp do bibuły (przede wszystkim Biuletynu Informacyjnego KSS KOR), a także wejść w skład innej, krakowskiej grupy, regularnie (z dwutygodniową częstotliwością) uczęszczającej na wykłady Towarzystwa Kursów Naukowych. Wykłady te odbywały się jawnie, chociaż nielegalnie i dotyczyły najczęściej najnowszej historii Polski. Wykładowcami byli głównie działacze SKS, przede wszystkim Krzysztof Trajbecki.Grupa bocheńska, obok uczęszczania na wykłady, zajmowała się kolportażem otrzymywanej prasy. Rozdawano ją na terenie Liceum w ilości 5-10 egzemplarzy, co pozwala przypuszczać, że krąg jej odbiorców liczył około 30 osób2.W czasie wakacji 1978 r. krakowski SKS zorganizował obóz w Zwierzyńcu (woj. kieleckie), w którym uczestniczyło około 15 osób, w tym 5 z Bochni. Gościem obozu był Leszek Maleszka, w owym czasie czołowa postać krakowskiego niezależnego ruchu studenckiego3.

Jedynym jawnym przejawem istnienia grupy na terenie Liceum było zorganizowanie przez jej członków gazetki ściennej, związanej tematycznie z przypadającą w listopadzie 1978 r. okrągłą 70 rocznicą odzyskania przez Polskę niepodległości. Pojawienie się gazetki wywołało spore poruszenie wśród dyrekcji szkoły (dyrektor Józef Mirochna piastował zarazem funkcję szefa POP na terenie szkoły), która nie zdecydowała się jednak na jakikolwiek krok potępienia tego wybryku. Inicjatywa ta spotkała się natomiast z ciepłym przyjęciem przez niektórych nauczycieli historii, którzy poprzez dobór materiałów użytych w przygotowanie gazetki domyślili się chyba ich pochodzenia. Działalność całej grupy zamarła wkrótce potem z powody wsypy w krakowskim SKS-ie. Funkcjonariuszom SB z ulicy Mogilskiej udało się ustalić personalia członków grupy, która uczęszczała na te same wykłady TKN, co jej bocheńscy koledzy i na tej podstawie zdołali oni rozpracować i tych drugich. Efektem tego były rozmowy ostrzegawcze, a właściwie przesłuchania, które bocheńscy esbecy przeprowadzili z całą szóstką na terenie Liceum w obecności jego dyrektora. Przesłuchiwanym uczniom pokazywano zdjęcia wykonywane potajemnie podczas wykładów, straszono relegowaniem ze szkoły, pytano o nazwiska innych uczestników wykładów. Aczkolwiek wszystko zakończyło się na rozmowach ostrzegawczych, poszczególni członkowie grupy (byli to przecież 17-latkowie) mocno się wystraszyli i do czasu ukończenia Liceum nie przejawiali już żadnej aktywności opozycyjnej4. Wszyscy potem (w 1979 r.) zdali na studia w krakowskich wyższych uczelniach, gdzie już jako studenci włączyli się ponownie w działalność SKS-u (np. uczestniczyli w spływie kajakowym na Mazurach, zorganizowanym przez SKS w lipcu 1980 r.)5. Lata 1980-81 utkwiły wszystkim Polakom głęboko w pamięci. Jedni przeżywali te gorące dni jako dzieci lub dorastająca młodzież, wpatrzeni w swoich opiekunów z pytającym spojrzeniem - co się właściwie dzieje? Nie wszyscy też dorośli nadążali za biegiem wydarzeń, ale rozumieli, że dla każdego z nich i dla całego państwa jest to bardzo ważny okres. Lecz nikt na pewno nie przypuszczał, iż wakacyjne miesiące 1980 roku rozpoczną nową erę w historii Polski, erę, która obróci świat do góry nogami, a może właśnie odwrotnie, erę, która wreszcie wszystko postawi na nogi.

 

 

Redakcja

orzjerzy@gmail.com

 

 

Szukaj

Statystyki

Użytkowników:
1
Artykułów:
491
Odsłon artykułów:
758659
Copyright © 2019 Archiwum Bocheńskiej Solidarności. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Joomla! jest wolnym oprogramowaniem wydanym na warunkach GNU Powszechnej Licencji Publicznej.